Jumpstarter aansluiten bij een moderne auto: massapunt, kofferbakaccu en keyless

De klemmen liggen klaar, maar er is geen minpool te bekennen. Over de motorruimte ligt een kunststof kap, op de minpool zit een dikke plastic kop geklemd en in het instructieboekje staat iets over een startpunt elders in de motorruimte. Bij een auto met start-stop en keyless entry is het aansluiten het lastige deel, niet het starten.

Wat er bij een moderne auto anders is

Op een auto van twintig jaar oud klem je rood op plus, zwart op min en je bent klaar. Bij een recent model zitten er vier dingen tussen die de meeste handleidingen overslaan.

• De polen zitten onder een kap. Over de pluspool zit een rode of zwarte kunststof kap die je met een nagel openklikt, en bij een deel van de modellen ligt daar nog een geluidsisolerende afdekking van de motorruimte overheen.
• De minpool is bezet. Bij vrijwel elke auto met start-stop zit op de minpool een intelligente accusensor geklemd. Dat is geen aansluitpunt maar een meetinstrument.
• De accu ligt niet altijd onder de motorkap. Kofferbak, onder de laadvloer, onder de achterbank of onder de bijrijdersstoel — met in de motorruimte een aparte pluspool voor starthulp.
• De auto beslist mee. Het accumanagement bepaalt hoeveel er geladen wordt, de startonderbreker bepaalt of de motor mag aanslaan, en zonder spanning laat het centrale slot je niet eens binnen.

Dat maakt jumpstarten niet ingewikkeld, maar het verschuift het werk naar voren. De twee minuten voordat je iets aanraakt bepalen of het in één keer lukt. Zoek eerst de aansluitpunten op — bij twijfel staat de plek in het instructieboekje onder het kopje starthulp — en pak daarna pas de klemmen.

Waar de zwarte klem hoort: het massapunt

Dit is het punt waarop de meeste online handleidingen te kort door de bocht gaan. "Zwart op de minpool" werkt vaak, maar het is niet de juiste instructie. Er zijn twee redenen om de zwarte klem op het chassis of het motorblok te zetten in plaats van op de accupool.

Reden één: het vonkje. De laatste verbinding die je maakt, geeft een kleine vonk. Een loodzuuraccu die net leeggetrokken is, gast waterstof uit. Dat wil je niet vlak boven de accu ontsteken. Daarom houd je minstens 30 centimeter afstand.

Reden twee: de accusensor. Vrijwel elke auto met start-stop heeft een intelligente accusensor (IBS) die als een dikke kunststof kop op de minpool zit geklemd. Die sensor meet alle stroom die de accu in en uit gaat. Klem je de zwarte kabel op de accupool zelf, dan loopt de laadstroom er ómheen en telt het accumanagement die niet mee. Het gevolg is dat de auto blijft denken dat de accu leeg is en het laden begrenst.

Een geschikt massapunt herken je hieraan: blank, stevig metaal dat vastzit aan het motorblok of het chassis. Denk aan een motorsteun, een aardbout op de veerpoot, een hijsoog op de motor of een kale beugel. Wiebel de klem even: je moet metaal voelen, geen lak. Zit er lak, poedercoating of vet tussen, dan gaat er spanning verloren in die overgang en draait de startmotor traag door, terwijl het apparaat gewoon groen geeft.

• Wel: motorsteun, aardbout met minteken, hijsoog, kale chassisbalk.
• Niet: brandstofleidingen, de brandstofrail, aircoleidingen, de aanjager van de riem, de ventilator of iets dat kan gaan draaien.
• Niet: gelakte, gepoedercoate of vette oppervlakken. Weerstand daar betekent dat je startmotor te weinig stroom krijgt en de motor traag doordraait.

Vind je in een volgepakte motorruimte niets bruikbaars, kijk dan naar de dikke zwarte kabel die van de accu naar de carrosserie loopt. Waar die met een bout vastzit, zit een massapunt van de fabrikant. Die bout is meestal goed bereikbaar en is precies waarvoor hij bedoeld is.

Accu in de kofferbak of onder de stoel

Bij veel BMW's zit de accu in de kofferbak, en ook diverse Mercedes-, Audi- en Volvo-modellen hebben hem onder de laadvloer, onder de achterbank of onder de bijrijdersstoel. Dat is geen reden om de kofferbak open te trekken en daar te gaan klemmen. Die auto's hebben juist voor dit doel een startpunt op afstand in de motorruimte.

Zoek daar naar twee dingen. Ten eerste een losse pluspool onder een rode of zwarte kunststof kap, meestal in de buurt van het zekeringenblok of de veerpoot, gemarkeerd met een plusteken. Ten tweede een aardbout of een moer met een minteken erbij, vaak op de carrosserie of een steun. Dat zijn je aansluitpunten: rood op de afgedekte pluspool, zwart op de aardbout.

Dat startpunt is met dezelfde dikke kabel verbonden met de accu achterin, dus elektrisch maakt het geen verschil. Wat wel verschil maakt: de verbinding loopt over een paar meter kabel, en die kabel heeft weerstand. Verwacht daarom dat de motor iets trager doordraait dan wanneer je rechtstreeks op de polen zou zitten. Dat is normaal en geen reden om alsnog de kofferbak in te duiken.

Vind je geen startpunt op afstand en zit de accu onder een stoel, raadpleeg dan het instructieboekje voordat je improviseert. Bij een deel van die auto's zit er een afdekplaat over de polen die je met een enkele bout losneemt; bij andere is de bijrijdersstoel geen goede plek om met open klemmen te werken vanwege de bekabeling van de airbagsensor eronder.

Start-stop, AGM en de accusensor

Auto's met start-stop hebben geen gewone natte loodaccu maar een AGM- of EFB-accu. Die kunnen veel meer start-stopcycli hebben en nemen laadstroom sneller op. Voor het jumpstarten zelf verandert er weinig, maar er zijn drie dingen die je moet weten.

De zwarte klem moet op het chassis. Zoals hierboven: de accusensor op de minpool moet de stroom kunnen meten. Klem je eromheen, dan blijft het systeem denken dat de accu leeg is.

Start-stop werkt daarna een tijd niet. Dat is geen storing. Het accumanagement schakelt de functie uit tot de laadtoestand weer boven de drempel zit, en dat kan enkele honderden kilometers duren. Rijd je vooral kort, dan komt hij er met de dynamo alleen niet. Een acculader lost dat sneller op.

Een vervangen accu moet aangemeld worden. Is de accu na de jumpstart alsnog aan vervanging toe, dan verwacht het accumanagement bij veel merken dat de nieuwe accu met diagnoseapparatuur wordt geregistreerd. Sla je dat over, dan blijft de auto laden volgens het profiel van een oude, versleten accu en gaat de nieuwe onnodig snel achteruit.

Keyless entry: kom je de auto überhaupt in?

Bij een volledig lege accu doet het centrale slot niets. De sleutel in je zak wordt niet herkend, de knop op de deurgreep reageert niet, en de motorkapontgrendeling zit vrijwel altijd binnen in de auto. Je staat dus buiten, terwijl je gereedschap binnen ligt.

• Haal de noodsleutel uit de afstandsbediening. Vrijwel elke keyless-sleutel heeft een mechanisch sleuteltje dat je met een schuifje of een klein knopje losklikt.
• Zoek het verborgen slot. Op de bestuurdersdeur zit vaak een kapje over het slotcilinder, aan de achterkant van de deurgreep. Dat wip je los met het sleuteltje of een pasje.
• Verwacht het alarm. Openen met de mechanische sleutel kan het alarm activeren zodra de auto weer spanning krijgt. Dat stopt zodra de sleutel herkend wordt.
• De startknop reageert pas na aansluiten. Zodra de jumpstarter spanning levert, wordt de sleutel weer gedetecteerd. Druk dus niet twintig keer op de knop voordat de klemmen vastzitten.

Reageert alleen de afstandsbediening niet terwijl de auto verder gewoon leeft, dan is de batterij van de sleutel leeg en niet die van de auto. Bij de meeste merken houd je de sleutel dan tegen een gemarkeerde plek op de stuurkolom of tegen de startknop zelf, zodat de spoel hem kan uitlezen.

Wat de lampjes en piepjes betekenen

De signalen verschillen per merk, maar het patroon is overal hetzelfde: het apparaat meet wat er aan de klemmen gebeurt en geeft daar één signaal over terug. Deze zes kom je in de praktijk tegen.

Signaal	Wat het apparaat meet	Wat je doet
Groen, geen geluid	Verbinding en polariteit kloppen	Starten
Rood met continue pieptoon	Omgekeerde polariteit	Klemmen eraf, markering op de polen controleren, opnieuw aansluiten
Knipperen met korte piepjes	Klemmen raken elkaar of maken contact via het chassis	Klemmen uit elkaar leggen en opnieuw beginnen
Geen enkele reactie	Minder dan ongeveer 2 volt aan de klemmen	Contact met blank metaal controleren, anders de forceerstand
Valt uit na een zware poging	Thermische beveiliging	15 minuten laten afkoelen voor de volgende poging
Weigert te leveren bij lage lading	Eigen accu onder 25%	Eerst bijladen, bij kou tot boven 50%

Die laatste twee zijn de vervelendste, omdat er niets kapot is en je toch stilstaat. Bij "geen enkele reactie" gaat het bijna altijd om de ondergrens: de meeste jumpstarters willen minstens zo'n 2 volt aan de klemmen meten voordat ze stroom leveren, als veiligheidsmaatregel tegen aansluiten op niets. Bij een echt diepontladen accu, of bij een accu met een dode cel, komt de spanning daar niet boven. Dan heb je de handmatige forceerstand nodig. Hoe die werkt en wanneer je hem wel en niet gebruikt, staat in ons artikel over de boost-modus van een jumpstarter.

Waarom de start toch mislukt

De klemmen zitten, het lampje staat op groen en er gebeurt niet wat je wilt. In de praktijk komen deze zes situaties het vaakst voor.

Wat je ziet	Waarschijnlijke oorzaak	Wat je doet
Motor draait traag door, klem wordt warm	Weerstand: klem op lak, corrosie of vet	Klem verzetten naar blank metaal, poolklemmen schoonmaken
Auto start, maar laadt daarna slecht bij	Zwarte klem op de minpool, dus de accusensor meet niets	Zwarte klem op het chassis, minstens 30 cm van de accu
Dashboardverlichting dimt fel weg bij het starten	Verbruikers staan nog aan	Alles uit, ook achterruit- en stoelverwarming
Apparaat schakelt na één poging uit	Eigen accu onder 50% of thermisch beveiligd	15 minuten afkoelen, daarna bijladen; elke 2 tot 3 maanden onderhoudsladen
Alleen een snelle klik, ook met de jumpstarter erop	Startrelais of startmotor, niet de accu	Na 3 pogingen stoppen en laten nakijken
Motor draait vlot door maar slaat niet aan	Brandstof, vonk of startonderbreker	Verder zoeken in de volgende sectie

Merk op dat vier van deze zes over de verbinding gaan, niet over het apparaat. Een jumpstarter die groen geeft, zegt alleen dat hij spanning ziet en dat de polariteit klopt — niet dat er genoeg stroom door de overgang past. De fouten die daadwerkelijk schade opleveren, zoals verpoling, te lang achtereen doorstarten en in de verkeerde volgorde loskoppelen, staan met de gevolgen erbij in jumpstarter veilig gebruiken.

Hij draait wel, maar slaat niet aan

Draait de startmotor met de jumpstarter erop in een normaal, vlot tempo door zonder dat de motor aanslaat? Dan heb je je startprobleem opgelost en een ander probleem gevonden. De accu levert genoeg; er ontbreekt brandstof, vonk of toestemming.

• Diesel en gloeibougies. Zet het contact aan, wacht tot het gloeispiraaltje op het dashboard uitgaat en start dan pas. Bij vorst mag je twee keer voorgloeien voordat je start.
• Startonderbreker. Knippert er een sleutel- of slotsymbool op het dashboard, dan wordt de sleutel niet herkend. Probeer de reservesleutel.
• Brandstof. Een meter die op nul blijft staan na de spanningsdip zegt niets; kijk of je de brandstofpomp hoort zoemen als je het contact aanzet.
• Verzopen motor. Ruik je benzine, houd dan het gaspedaal volledig ingetrapt terwijl je start — bij de meeste motoren schakelt de inspuiting dan uit.

Blijft het bij doordraaien zonder aanslaan, dan is een monteur goedkoper dan blijven proberen. Voor diesels hebben we de meest voorkomende oorzaken op een rij gezet in diesel start niet met jumpstarter. Voor een bredere diagnose is auto start niet het startpunt.

Meten: wat de accuspanning je vertelt

Met een multimeter van een tientje weet je binnen dertig seconden of de accu het probleem is of de dynamo. Meet de rustspanning pas nadat de auto minstens 30 minuten heeft gestaan, anders meet je nog de oppervlaktelading en lees je te hoog af.

Meting	Waarde	Wat het betekent
Rustspanning, motor uit	12,6 V of hoger	Volledig geladen
Rustspanning, motor uit	12,4 V	Ongeveer 75% — start meestal nog
Rustspanning, motor uit	12,2 V	Ongeveer 50% — bij kou al kritiek
Rustspanning, motor uit	12,0 V	Ongeveer 25% — starten lukt zelden
Rustspanning, motor uit	11,9 V of lager	Diepontladen, capaciteitsverlies waarschijnlijk
Tijdens het doordraaien	Niet onder 9,6 V	Zakt hij lager bij 20 °C, dan is de accu op
Motor draait, verhoogd toerental	13,8 tot 14,4 V	Dynamo laadt normaal
Motor draait, verhoogd toerental	Onder 13,0 V	Laadprobleem: dynamo, riem of regelaar

Meet je met draaiende motor onder de 13,0 volt, dan laadt de dynamo niet bij en houdt jumpstarten je hooguit tot de volgende stop op de been. Meet je een keurige laadspanning maar staat de accu de volgende ochtend weer op 12,0 volt, dan is de accu zelf versleten of trekt er iets stroom terwijl de auto stilstaat. Bij kou speelt er nog iets extra's mee, dat leggen we uit in koude start van je auto.

Wat er na een spanningsdip opnieuw ingesteld moet worden

Een auto die volledig zonder spanning heeft gestaan, komt zelden helemaal ongeschonden terug. Modules verliezen hun geleerde waarden en een deel daarvan moet je zelf opnieuw aanleren. Dat is geen schade, het hoort erbij.

• Elektrische ramen. Gaan ze niet meer automatisch helemaal omhoog, zet het raam dan volledig open en houd de schakelaar daarna vijf seconden in de omhoog-stand vast.
• Klok en boordcomputer. Tijd, datum en verbruiksgemiddelden staan vaak terug op nul. Gewoon opnieuw instellen.
• Stuurhoeksensor. Blijft er een waarschuwing voor stabiliteitscontrole staan, dan helpt het bij veel modellen om na de start het stuur eenmaal rustig van uiterst links naar uiterst rechts te draaien.
• Radio met code. Bij oudere audiosystemen vraagt het toestel om de viercijferige code uit het instructieboekje of van de kaart in het serviceboek.
• Start-stop blijft uit. Zoals hierboven: die komt pas terug als het accumanagement de accu weer voldoende geladen vindt.

Blijft er na de rit een foutmelding staan die niet vanzelf verdwijnt, laat dan de foutcodes uitlezen voordat je onderdelen gaat vervangen. Een deel van die codes is alleen opgeslagen tijdens de spanningsdip en verdwijnt na het wissen zonder terug te komen. Hoe lang je na een jumpstart moet doorrijden om de accu weer op peil te krijgen, staat op de pagina over hoe je een auto met een jumpstarter start.

Wanneer je stopt en de hulpdienst belt

Doorgaan is niet altijd de goedkoopste optie. Stop bij een van deze signalen.

• Je ruikt rotte eieren. Dat is waterstofsulfide uit een overbelaste of doorgekookte accu. Blijf uit de buurt en ventileer.
• De accu is bol, gescheurd of nat. Niet aansluiten, ook niet "even proberen".
• De klemmen of kabels worden heet. Er is te veel weerstand of er staat kortsluiting op. Meteen loskoppelen.
• Rook of een brandlucht uit de motorruimte. Contact uit, klemmen eraf, afstand houden.
• Drie pogingen zonder resultaat. Doorgaan levert alleen risico op een oververhitte startmotor.
• De startmotor klikt alleen maar, ook mét jumpstarter. Dan wijst het eerder op het startrelais of de startmotor zelf.

Sta je op een onveilige plek — een invoegstrook, een onoverzichtelijke bocht, een parkeergarage met slechte ventilatie — laat de klemmen dan met rust en bel meteen. Een jumpstart die vijf minuten kost, is die vijf minuten niet waard als je er half op de rijbaan voor moet staan.

Veelgestelde vragen

Mag ik de zwarte klem op de minpool van de accu zetten?

Het werkt meestal wel, maar het heeft twee nadelen. Je maakt de laatste vonk vlak boven een accu die waterstof kan uitgassen, en bij auto's met start-stop loopt de stroom om de accusensor heen, waardoor het accumanagement de lading niet registreert. Zet de zwarte klem daarom op blank chassismetaal, minstens 30 cm van de accu.

Hoe herken ik een goed massapunt?

Blank, stevig metaal dat vastzit aan het motorblok of het chassis: een motorsteun, een hijsoog, een kale chassisbalk of de bout waarmee de dikke zwarte accukabel aan de carrosserie zit. Wiebel de klem even — je moet metaal voelen, geen lak. Blijf weg bij brandstof- en aircoleidingen en bij alles wat kan gaan draaien zodra de motor aanslaat.

Wat doe ik als de accu in de kofferbak zit?

Gebruik het startpunt op afstand in de motorruimte. Dat bestaat uit een pluspool onder een kunststof kap en een aardbout op de carrosserie. Rood op de afgedekte pluspool, zwart op de aardbout. Klemmen in een gesloten kofferbak is af te raden vanwege de gassen die zich daar kunnen ophopen.

Mijn jumpstarter reageert niet op de accu. Wat nu?

De meeste apparaten willen ongeveer 2 volt aan de klemmen meten voordat ze stroom vrijgeven. Meet de accu lager, dan ziet de jumpstarter geen accu en blijft hij uit. Controleer eerst of de klemmen echt blank metaal raken en of de polariteit klopt. Klopt alles, dan heb je de handmatige forceerstand nodig.

Hoe kom ik binnen als de auto keyless is en de accu leeg is?

Met de mechanische noodsleutel die in de afstandsbediening zit. Klik hem los met het schuifje of het kleine knopje, wip het kapje op de bestuurdersdeur los en open het slot met de hand. Houd er rekening mee dat het alarm afgaat zodra de auto weer spanning krijgt; dat stopt vanzelf zodra de sleutel herkend wordt.

Werkt een jumpstarter bij een auto met start-stop?

Ja. AGM- en EFB-accu's uit start-stopauto's laten zich net zo starten als een gewone loodaccu. Wel is het extra belangrijk om de zwarte klem op het chassis te zetten en niet op de minpool, omdat daar de accusensor zit. Reken erop dat de start-stopfunctie daarna een tijd uitgeschakeld blijft tot de accu weer voldoende geladen is.

Waarom doet start-stop het na een jumpstart niet meer?

Omdat het accumanagement de laadtoestand te laag vindt. Het systeem schakelt de functie uit tot de accu weer boven de drempel komt, en met alleen de dynamo kan dat enkele honderden kilometers duren. Rijd je vooral korte stukken, dan is een acculader de snellere route. Zet je de zwarte klem op de minpool in plaats van op het chassis, dan duurt het nog langer, omdat de sensor de laadstroom dan niet meet.

Moet het contact aan of uit tijdens het aansluiten?

Uit. Ook niet in stand 1 laten staan. Zet het contact pas aan als beide klemmen vastzitten en de jumpstarter groen geeft. Zo voorkom je spanningspieken op de boordelektronica op het moment dat je de laatste klem plaatst.

Kan ik jumpstarten in de regen?

Een 12V-systeem geeft geen schokrisico bij regen, dus dat is het probleem niet. Wel wil je geen water in de aansluitingen van de jumpstarter krijgen. Modellen met een IP65-behuizing, zoals de Armor en de Armor Pro 2, zijn stof- en spatwaterdicht en mogen op een natte motorkap gebruikt worden. Onderdompelen mag bij geen enkel model.

Verder lezen

Wil je de startprocedure zelf van begin tot eind doorlopen, dan staat die op hoe start je een auto met een jumpstarter. Ben je hier terechtgekomen omdat de auto niet start en je nog niet weet waarom, begin dan bij auto start niet of bij lege accu oplossen. Twijfel je of jumpstarten in jouw situatie verstandig is, dan beantwoordt is een jumpstarter veilig de meeste zorgen.

Ben je aan het kiezen, lees dan de koopgids met de zeven criteria en, voor de vraag hoeveel vermogen bij jouw cilinderinhoud hoort, hoeveel ampère heb je echt nodig. Wat de piekwaarde op de verpakking wel en niet zegt, staat in CCA versus peak amps. Rijd je een vrachtwagen of camper, kijk dan naar het verschil tussen 12V en 24V; voor een motor of scooter gelden andere eisen, en die staan in jumpstarter voor scooter en brommer.

Wil je eerst begrijpen wat er in zo'n apparaat zit voordat je er een koopt, dan legt lithium jumpstarter versus klassieke startbooster de accutechniek uit, en in jumpstarter onderhouden staat welk laadinterval bij welk accutype hoort. Het complete assortiment staat bij de jumpstarters.